D-sluiting en harpsluiting: Tips voor veilig sluiten

Sluitingen vormen een verbinding tussen hijshaak en hijsgereedschap, tussen hijsmiddelen onderling óf tussen hijsmiddelen en aanslagpunt van de last. Hijswinkel verkoopt harpsluitingen en d-sluitingen. In dit artikel vind je tips voor veilig sluiten met een harpsluiting of d-sluiting.

Correcte ondersteuning last

Zorg ervoor dat de sluiting de last correct ondersteunt. Dat wil zeggen: in de as van de hartlijn van de sluiting. Dit om buiging van de sluiting te voorkomen.

harpsluitingen

Afbeelding 1 - Voorkom buiging van de sluiting bij fout gebruik

Voorkom zijdelingse belasting

Zijdelingse belasting moet worden voorkomen, omdat sluitingen hiervoor niet zijn ontworpen. Als een dergelijke belasting niet kan worden voorkomen, houd dan rekening met een vermindering van de maximale draaglast.

Vermindering werklast

Hoek Toelaatbare werklast
0 graden 100%
45 graden 70%
90 graden 50%

Harpsluiting belastbaar onder hoek

Afbeelding 2 - Zijdelingse belasting in hoek groter dan 0 graden

Maximale toelaatbare hoek bij meerdere strengen

Als sluitingen gebruikt worden in combinatie met banden of kettingwerk met meerdere strengen, moet rekening worden gehouden met de krachten die hierdoor ontstaan. De maximaal toelaatbare hoek is 120 graden.

Maximale last 120 graden

Afbeelding 3 - 120 graden maximale toelaatbare hoek bij meerdere strengen

Correcte montage sluiting in lasthaak

Zorg ervoor dat de sluiting correct in de lasthaak gemonteerd wordt.

Harpsluiting

Afbeelding 4 - Juiste en foutieve montage sluiting in lasthaak

Harpsluiting goed Harpsluiting fout Harpsluiting goed Harpsluiting fout
Goed Fout Goed Fout

Overige tips voor veilig sluiten

Ook onderstaande punten moeten in acht genomen worden voor veilig gebruik van sluitingen.

  • Kies de juiste sluiting met de juiste veilige werklast bij de toepassing (goed passend).
  • Houd rekening met eventuele schokbelasting.
  • Overtuig je ervan dat de pin correct in het oog van de sluiting geschroefd kan worden. Dat wil zeggen: dat deze met de hand vast te zetten is. Zet de pin vervolgens vast met een passend wringijzer of een geschikt gereedschap om de moer aan te draaien.
  • De pin moet van voldoende lengte zijn zodat de volledige schroefdraad benut wordt en het aanlegvlak van de pin aanligt tegen de wand van de sluiting.
  • Als de pin niet goed aanligt doordat deze krom is of door beschadiging/slijtage van de schroefdraad, mag de sluiting niet gebruikt worden. Vervang de kromme of versleten pin door een pin van hetzelfde merk en type.
  • Om excentrische belasting van de sluiting te voorkomen, kan het soms nodig zijn om opvulstukken te gebruiken tussen de bekken van de sluiting. Smaller maken van de bekken mag nooit gedaan worden door ringen of bussen aan de sluiting te lassen of door de bekken te verbuigen.
  • Let op: door de last of de hijsband kan de pin van de sluiting losdraaien. Als dat zo is, gebruik dan een sluiting met een borgmoer.
  • Sluitingen mogen nooit ondergedompeld worden in zure vloeistoffen of andere chemicaliën die schadelijk kunnen zijn.
  • Sluitingen bedoeld zijn om op een afgerond vlak gebruik te worden, de ondergrens is dat de doorsnede van last hetzelfde is als de diameter van het materiaal van de sluiting.
  • Bij rechte of puntige oppervlakken is er kans op beschadiging van de last of de sluiting. Scherpe hoeken moeten worden vermeden om overbelasting te voorkomen.
  • Raadpleeg de fabrikant als de werktemperatuur hoger is dan 100 graden Celsius.
  • Sluitingen die de aanduiding ‘C15’ hebben, zijn gemaakt van verouderingsgevoelig materiaal. Deze moeten periodiek worden gegloeid in een gloeioven. In de meeste gevallen is het dan beter ze te vervangen omdat de kosten voor gloeien hoger zijn dan aanschaf van een nieuwe.

Sluiting met geborgde moerbout of borstbout

harpsluiting

Afbeelding 5 - Harpsluiting, met geborgde moerbout

d-sluiting

Afbeelding 6 - D-sluiting, met borstbout

Wanneer gebruik je een moerbout of borstbout?

De uitvoering met geborgde moerbout wordt toegepast als de bout kan losdraaien door beweging van de last óf als er sprake is van een permanente toepassing. Als een sluiting regelmatig vast- en losgemaakt moet worden, wordt meestal gekozen voor een borstbout.

Dit moet je controleren voor elk gebruik

  • Controleer of er een keuringssticker/label of (jaarkleur)markering is aangebracht.
  • Controleer of de aanduidingen (zoals de werklast) leesbaar zijn.
  • Check of de body en de pin bij elkaar horen en van het zelfde type, draaglast en fabricaat zijn
  • De schroefdraad van pin en body moeten onbeschadigd zijn. De pen moet met de hand kunnen worden vastgezet.
  • Las of slijp nooit aan een sluiting. De warmte-inbreng kan het materiaal verzwakken.
  • Body en pin mogen niet verbogen en bovenmatig versleten zijn.
  • Body en pin moeten vrij zijn van kerven, scheuren en roest.
  • Buig een verbogen sluiting niet terug maar gooi deze weg.

Jaarlijkse inspectie harpsluiting en d-sluiting

Een sluiting dient elk jaar door een deskundige te worden geïnspecteerd.

D-sluitingen of harpsluitingen kopen?